Dr. Philip Sarrel, M.D.
Hoewel elke vrouw in haar leven wel eens te maken krijgt met het premenstrueel syndroom (PMS), is er nog maar weinig over bekend over de oorzaken. Nieuwe onderzoeken wijzen nu echter op een biologische factor – hormonen – als de belangrijkste oorzaak van PMS.
Tijdens elke menstruele cyclus worden de geslachtshormonen oestrogeen en progesteron geproduceerd. Deze hormonen circuleren in het bloed en hebben invloed op hoe cellen in het lichaam functioneren. De hersenen bestaan uit miljoenen cellen die gevoelig zijn voor de effecten van geslachtshormonen en de schommelingen van deze hormoonniveaus tijdens de menstruele cyclus. Bij de meeste vrouwen ondersteunen geslachtshormonen de basisfuncties van de hersenen, zoals slaap, lichaamstemperatuur, seksuele gevoelens, logisch denken en stemmingen.
Bij veel vrouwen reageren de hersencellen echter negatief op geslachtshormonen; miljoenen vrouwen hebben elke maand last van PMS-klachten. Ze zijn dan in de 7 tot 10 dagen vóór hun menstruatie prikkelbaar en voelen zich onrustig en vaak neerslachtig. PMS is het onderwerp geweest van vele wetenschappelijke studies om te begrijpen hoe geslachtshormonen de werking van de hersenen beïnvloeden. Geslachtshormonen hebben invloed op de toevoer van bloed naar de hersenen; ze ondersteunen de groei van hersencellen voor de productie van neurotransmitters die verantwoordelijk zijn voor veel verschillende acties in de hersenen.
Bij een recent onderzoek van de National Institute of Mental Health is aangetoond dat PMS-symptomen een abnormale reactie zijn op normale hormoonproductieniveaus. Vrouwen met ernstige symptomen werden vergeleken met vrouwen die geen PMS-klachten hadden. Toen de vrouwen met ernstige symptomen werden behandeld met een medicijn waardoor de eierstokken geen hormonen meer produceerden, verminderden de symptomen aanzienlijk. Deze vrouwen kregen ook een placebo, een middel dat geen effect had op de eierstokken en geen hormonen bevatte. Bij het nemen van de placebo werden de PMS-klachten niet minder.
De vrouwen met PMS bij wie de symptomen verminderden toen de eierstokken geen hormonen meer produceerden, kregen toen de hormoonremmer, maar nu met oestrogeen of progesteron toegevoegd. Door deze natuurlijke hormonen kregen de vrouwen opnieuw last van PMS-klachten. De vrouwen die geen PMS-klachten hadden, toonden geen van de reacties op de behandelingen van de vrouwen met PMS. Dit onderzoek toont duidelijk aan dat PMS een aandoening is waarbij men abnormaal gevoelig is voor normale geslachtshormoonniveaus. Symptomen als neerslachtigheid, onrust en prikkelbaarheid, die optreden in bepaalde fase van de menstruele cyclus, moeten als een biologische aandoening worden beschouwd. Hoewel de remmers voor hormoonproductie niet voor onbepaalde tijd kunnen worden toegediend, kan het medicijn gedurende korte tijd worden gebruikt door vrouwen met zeer ernstige PMS-klachten.
Bij gebruik gedurende langere tijd zullen vrouwen nadelige effecten ondervinden door de te lage hormoonniveaus, zoals botontkalking en osteoporose. Door deze hormoonremmers heeft men echter wel kunnen vaststellen dat PMS een aandoening is die wordt veroorzaakt door overgevoeligheid voor geslachtshormonen. Dit nieuwe inzicht in PMS kan tot nieuwe en betere behandelingen leiden.
